In Baskenland vielen militante separatisten aanhangers van het Spaanse nationale elftal aan. Zeker vier supporters liepen verwondingen op, aldus het Baskische ministerie van Binnenlandse Zaken. De politie arresteerde drie personen. In Bilbao sloeg een man met een knuppel in op twee voetbalfans die een Spaanse vlag bij zich droegen.

Terwijl in bijvoorbeeld het centrum van Drachten alsnog een groot beeldscherm komt te staan om onrust zoals die zich eerder voordeed te voorkomen, zetten diverse steden ze om veiligheidsredenen juist niet neer. In Drachten gingen na een vorige wedstrijd honderden jongeren de straat op en vernielden ze tientallen auto’s. Ook kreeg een agent rake klappen.

Dat soort taferelen schrikt andere gemeenten juist af om een scherm te plaatsen. Zo staan gemeenten in Noord-Holland Noord en delen van Gelderland op advies van de politie in de horecagebieden geen grote beeldschermen in de openlucht toe.

In Utrecht kiest de gemeente voor een megascherm op het terrein van Muziekcentrum Vredenburg. In veel bussen, trams, metro’s en vliegtuigen is zondagavond de WK-finale ook te volgen.

Op diverse plaatsen in de biblebelt zijn zondag de cafés net als anders open, zoals bijvoorbeeld in Katwijk, Urk, Elburg en Putten, maar zijn er buiten geen megaschermen te zien.

De christengemeente Doorbrekers in Barneveld zendt zondagavond de finale in de Veluwehal uit op drie grote videoschermen van meer dan 20 vierkante meter. De schermen worden normaal gesproken gebruikt tijdens de reguliere samenkomsten.

In vrijwel alle steden moet de politie zondagavond extra mensen inzetten om alles in goede banen te leiden. De Haagse politie wil mensen laten vervolgen die via Twitter oproepen om zondagavond rellen te gaan schoppen. Vier mensen die vanwege rellen na de wedstrijd van dinsdag op het Jonckbloetplein in Den Haag werden gearresteerd, blijven vastzitten tot de WK voorbij is.

In het Noordhollands Dagblad klaagde een Alkmaarse moeder gisteren dat ze dinsdag, toen ze met haar dochtertje met spoed naar de huisartsenpost kwam, twintig minuten moest wachten: ze werd pas geholpen toen de wedstrijd voorbij was.

De verwachte massale belangstelling voor de voetbalwedstrijd dwingt tal van andere evenementen tot een aangepast programma. In Eindhoven heeft de gemeente een muziekfestival uit angst voor verstoring van de openbare orde helemaal geschrapt. Op de meeste plaatsen worden aanvangstijden van concerten, theatervoorstellingen of festivals vervroegd.

Twee rooms-katholieken hebben iedereen die kerkklokken mag laten luiden, opgeroepen om als het Nederlands elftal zondag wereldkampioen wordt de klokken ook echt te luiden. „Bij sommige critici staat voetbal in een kwaad daglicht: de herrie, de gekte, de geldverspilling, de verering van de voetballers, de agressie op het veld. Maar voetbal verbroedert ook.”

Premier Balkenende, prins Willem-Alexander en prinses Máxima zijn van plan zondagavond de WK-finale in Zuid-Afrika bij te wonen. Bij winst van het Nederlands elftal kunnen de spelers ook rekenen op enig contact met de koningin, aldus een woordvoerster van de RVD. De sporters worden hoe dan ook dinsdag in Amsterdam gehuldigd.

Diverse media vergroten dezer dagen ook de afwijzende houding van veel orthodoxe christenen uit. Daarbij is het dan nieuws dat SGP-leider Van der Staaij zondag geen televisie kijkt, maar dat de meeste CU-politici zondag wel zullen kijken. „Dat fractieleider Rouvoet op zondag geen televisie kijkt, is een fabel”, aldus een woordvoerder van die partij.

Sinds het begin van het WK voetbal houdt de politie Twitter in de gaten. Na een aantal wedstrijden was het onrustig op het Jonckbloetplein. Nadat relschoppers vuurwerk naar de politie hadden gegooid, werd de ME ingezet.
Een aantal van hen werd opgepakt. Het OM onderzoekt nu een aantal tweets waarin werd opgeroepen mee te doen met rotzooi trappen op het Jonckbloetplein.

Op het plein stonden enkele groepen jongeren die met hun ,,uitingen van vreugde” de openbare orde in gevaar brachten. Groepen jongeren die op de rijbanen liepen, werden door politiepersoneel naar de trottoirs geleid.

Politiepersoneel dat toezicht hield op de ‘feestelijkheden’ werd enkele keren bekogeld met een blikje of flesje bier. Hoewel er geen sprake was van grootschalige ordeverstoringen, hield de politie in totaal 23 jongeren aan op verdenking van verstoring van de openbare orde, belediging en openlijk geweld. Het tramverkeer liep enige vertraging op, maar hoefde niet te worden omgeleid. Rond 16.30 uur waren de meeste jongeren weer vertrokken. De verwachting is dat de meeste arrestanten in de loop van de avond in vrijheid worden gesteld.

Voetbal is oorlog, en dat geldt al lang voor Argentinië. Volgens Salvemos al Fútbol (‘Laten we het voetbal redden’), een Argentijnse organisatie die de populairste sport in het land weer geweldvrij wil maken, zijn er sinds 1924 in Argentinië al 249 mensen gestorven in geweld rond het voetbal. De ergste uitspattingen kolen op rekening van de ‘barras bravas’, de machtige Argentijnse hooligangroepen.

Verenigde Fans
De voorbije jaren is het probleem erger geworden, en nu lijkt het vuur helemaal in de pan geslagen. Op 19 maart werd Roberto Caminos, de voormalige leider van de Newell’s Old Boys, een hooliganclub uit Rosario, doodgeschoten in de deuropening van een café. Enkele dagen eerder werd Juan Bustos vermoord, de voormalige voorman van Rosario Central, een andere fanclub uit die stad. Een derde dode die deze maand viel heette Marcos Galarza. Hij maakte deel uit van de fanclub van Defensa y Justicia, een kleine ploeg uit de tweede divisie.

Kenners geloven dat een van de aanleidingen van die gewelduitbarsting een initiatief is van medestanders van de Argentijnse president Cristina Fernández. Die lanceerden in november de ‘Hinchadas Unidas Argentinas’ (Verenigde Fans van Argentinië).

Marcelo Mallo, de drijvende kracht achter het initiatief, zegt dat hij van de beruchte Argentijnse hooligans leiders wil maken die het geweld afzweren en zich nuttig maken voor de gemeenschap. Alle zware jongens willen erbij zijn, want Mallo heeft beloofd in juni vijfhonderd 500 fans mee naar het WK in Zuid-Afrika te nemen.

Voorlopig is er van het gemeenschapswerk van de Hinchadas Unidas Argentinas nog niet veel te merken. Op de speeldagen rollen ze wel spandoeken met politiek getinte boodschappen uit in de tribunes. Op een daarvan stond “Kirchner keert terug” te lezen, een verwijzing naar Nestor Kirchner, de man van president Fernández die zelf van 2003 tot 2007 president was. In 2011 doet Kirchner waarschijnlijk opnieuw een gooi naar het presidentschap.

Klacht
Salvemos al Fútbol diende in november meteen klacht in om een gerechtelijk onderzoek in gang te zetten naar de vermoedelijke banden tussen Hinchadas Unidas en medewerkers van de regering. Maar de behandeling van die klacht vordert niet.

Volgens Mallo zijn er geen afspraken met de barras bravas om hen te belonen voor politieke hand- en spandiensten. Hij ontkent ook dat er geld uit de staatskas wordt gebruikt om de fans in staat te stellen naar Zuid-Afrika te reizen, of dat de regering achter zijn beweging zit.

In elk geval is er sinds november veel meer geweld in de hooliganscène, en daarbij gaat het niet enkel om de traditionele gevechten tussen rivaliserende groepen maar ook om zware incidenten binnen sommige hooliganbendes. De tickets voor Zuid-Afrika vormen allicht een twistpunt, zeker nu blijkt dat er waarschijnlijk maar geld is om een tweehonderdtal fans mee te nemen naar Zuid-Afrika.

Maar volgens de journalist Gustavo Grabia wordt er ook op het scherp van de snee gevochten voor de controle over de drugshandel en andere duistere zaken waarin veel hooligangroepen verwikkeld zijn. Grabia schreef een boek over La 12, de gewelddadige fanclub van de topclub Boca Juniors. La 12 maakt geen deel uit van de hooligangroepen die samengebracht zijn in de Hinchadas Unidas.

De Argentijnse beleidsmakers leggen niet meteen veel ijver aan de dag om het geweld aan te pakken. Politici zijn blij met de steun die ze via de fans in de volkswijken kunnen winnen. Sommige hooligangroepen zouden ook goede relaties hebben met de ordediensten. (ips/gb)

De Britse minister van Binnenlandse Zaken heeft daarom voorgesteld om het paspoort van zo’n drieduizend voetbalfans met een stadionverbod in te nemen tijdens het toernooi dat in juni en juli honderdduizenden toeschouwers naar Zuid-Afrika zal halen.